Rewers – co to jest i jak go rozpoznać?

Rewers to odwrotna strona monety, medalu lub dokumentu, a także formularz służący do zamawiania materiałów archiwalnych. W języku polskim słowo oznacza również tytuł filmu Borysa Lankosza oraz nazwę podcastu. Sprawdź, jak rozpoznać właściwe znaczenie tego wyrazu w konkretnym kontekście.

Co oznacza słowo rewers?

Najprościej mówiąc, rewers jest tylną albo odwrotną stroną przedmiotu. W numizmatyce znajduje się naprzeciw awersu, czyli strony głównej monety lub medalu. Na rewersie mogą pojawiać się herby, napisy, daty, symbole państwowe albo przedstawienia postaci.

Ten sam termin funkcjonuje w archiwistyce. Tam oznacza formularz, na którym czytelnik wskazuje materiały zamawiane z magazynu do pracowni. W słownikach znajdziemy także znaczenie związane z pokwitowaniem odebrania pieniędzy lub przedmiotów oraz określenie lewej strony obrazu, haftu czy tkaniny.

Rewers i awers

W opisie monety awers to strona uznawana za główną, zwykle z wizerunkiem władcy, godłem albo nazwą emitenta. Rewers znajduje się po drugiej stronie. Nie zawsze oznacza jednak dosłownie tył przedmiotu, ponieważ sposób ustalania awersu zależy od zasad przyjętych w numizmatyce.

Na przykład na jednej stronie może widnieć portret, a na drugiej nominał, rok wybicia i ornament. W opisie kolekcjonerskim te elementy określa się właśnie jako szczegóły rewersu.

Rewers w archiwum – co to jest?

W archiwistyce rewers jest formularzem zamówienia materiałów przechowywanych w magazynie. Czytelnik wpisuje w nim dane potrzebne do identyfikacji konkretnej jednostki archiwalnej, na przykład zespołu, sygnatury, numeru teczki lub księgi.

Współcześnie coraz częściej wykorzystuje się e-Rewers, czyli elektroniczną wersję takiego dokumentu. Systemem zamówień dla swojej czytelni zarządza między innymi Archiwum Akt Nowych. W przypadku tej instytucji dzienny limit wynosi 15 jednostek archiwalnych na użytkownika.

e-Rewers nie jest rezerwacją wizyty. Aby zamówienie mogło zostać zrealizowane, trzeba osobno zarezerwować termin w systemie aan.bookero.pl.

Jak działa e-Rewers?

Najpierw należy ustalić termin wizyty w czytelni, a następnie złożyć zamówienie na wybrane materiały. E-Rewers wypełnia się osobno dla każdej jednostki archiwalnej. Formularz wymaga przynajmniej jednej sygnatury, a pola obowiązkowe są oznaczone gwiazdką.

Zamówienie najlepiej przesłać co najmniej dobę roboczą wcześniej. Pracownicy archiwum muszą odnaleźć teczki w magazynie i dostarczyć je do czytelni. Automatyczne potwierdzenie wysłania formularza nie oznacza jeszcze, że materiały będą gotowe w dniu planowanej wizyty.

Gdzie znaleźć sygnaturę?

Ewidencję zasobu Archiwum Państwowego w Lublinie oraz jego oddziałów udostępnia portal Szukaj w Archiwach. Można tam sprawdzić materiały centrali oraz oddziałów w Chełmie, Kraśniku i Radzyniu Podlaskim.

Brak danego zespołu w wyszukiwarce nie musi oznaczać, że archiwum go nie posiada. W takiej sytuacji należy skontaktować się z czytelnią i poprosić o informację o dostępnej ewidencji.

Rewers jako tytuł filmu

Rewers to także polska czarna komedia filmowa z 2009 roku, wyreżyserowana przez Borysa Lankosza na podstawie scenariusza Andrzeja Barta. Film trwa 99 minut, a jego premiera odbyła się 13 listopada 2009 roku.

Akcja rozgrywa się przede wszystkim w Warszawie w 1952 roku, w okresie stalinizmu. Sabina Jankowska, około trzydziestoletnia pracownica wydawnictwa Nowina, zajmuje się poezją i mieszka z matką oraz babką. Kobiety próbują znaleźć jej męża, lecz poznany przez Sabinę Bronisław Falski nie jest tym, za kogo się podaje.

Fabuła i znaczenie tytułu

Bronisław początkowo występuje jako elegancki wybawca i przyszły narzeczony. Z czasem Sabina odkrywa, że jest funkcjonariuszem Urzędu Bezpieczeństwa. Relacja, która wyglądała jak romans, odsłania przemoc, szantaż i mechanizmy działania państwa totalitarnego.

Tytuł można odczytywać dosłownie oraz symbolicznie. Pozorna historia miłosna ma swoją odwrotną stronę – ukryty plan agenta i dramat kobiety. Film pokazuje też, że codzienne życie w czasach stalinizmu nie składało się wyłącznie z prostego podziału na bohaterów i zdrajców.

W rolach głównych wystąpili Agata Buzek, Krystyna Janda, Anna Polony oraz Marcin Dorociński. Muzykę skomponował Włodzimierz Pawlik, a zdjęcia wykonał Marcin Koszałka.

Jak rozpoznać znaczenie wyrazu?

Znaczenie słowa wynika przede wszystkim z otoczenia. Jeśli rozmowa dotyczy monety, rewers oznacza jej tylną stronę. Przy zamawianiu teczek w archiwum chodzi o formularz, natomiast w opisie kultury będzie to najczęściej film albo podcast.

Pomocne są konkretne wyrazy występujące obok tego terminu:

• awers, nominał, medal i moneta wskazują na znaczenie numizmatyczne,
• sygnatura, teczka, czytelnia i jednostka archiwalna dotyczą formularza,
• premiera, reżyseria, aktorzy i Warszawa odnoszą się do filmu,
• odcinek, rozmowa, poetka i słuchanie wskazują na podcast.

Rewers w odmianie i pisowni

Rzeczownik odmienia się przez przypadki. Mówimy: nie ma rewersu, przyglądam się rewersowi, rozmawiam o rewersie oraz kilka rewersów. Forma przymiotnikowa brzmi rewersowy, na przykład strona rewersowa albo formularz rewersowy.

Wyraz pochodzi z niemieckiego Revers i francuskiego revers, wywodzących się od łacińskiego reversus, czyli odwrócony. Dlatego wszystkie jego podstawowe znaczenia łączy idea przeciwnej, niewidocznej lub odwrotnej strony.